Phong tục gói bánh chưng ngày Tết là một phần lịch sử văn hóa, là dấu ấn ẩm thực của sự đoàn viên, là “quốc hồn quốc túy” mang đậm hương vị Tết cổ truyền dân tộc. Để tìm hiểu chi tiết nguồn gốc và ý nghĩa bất diệt của bánh chưng ngày Tết, mời bạn đọc tham khảo bài viết dưới đây.
Phong tục gói bánh chưng ngày Tết có tự bao giờ?
Nếu như đất nước Hàn Quốc được biết đến với kim chi và canh rong biển, món sushi của Nhật nổi tiếng ai cũng hay thì nhắc đến món ăn truyền thống của của Việt Nam không thể không nhắc tới bánh chưng.
Phong tục gói bánh chưng ngày Tết đã có tự xa xưa, từ ngàn đời nay vẫn chưa hề mai một. Xuất phát từ truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày” thời Vua Hùng thứ 6, bánh chưng đã trở thành “chứng nhân” song hành với những biến động lịch sử của dân tộc.
Theo truyền thuyết, nhân dịp giỗ Tổ, nhà vua đã triệu hồi những quan Lang những người con của vua. Khi đó, Ngài đã ban di chiếu rằng sẽ truyền ngôi cho người nào tìm được món lễ vật dâng lên tổ tiên đúng ý nhà vua.
Các vị quan Lang vì vậy mà tất bật, không quản hiểm nguy lên rừng xuống biển tìm kiếm sơn hào hải vị, ngọc ngà châu báu. Trong số đó, vị quan Lang thứ 18 – Lang Liêu đã thành công chinh phục được vua cha. Là vị quan nghèo nhất trong các quan Lang, không thể tìm được những món đồ đắt giá, chàng đã tìm thấy thứ quý giá nhất trong trời đất nhưng lại vô cùng thân thuộc – hạt gạo.
Dùng gạo nếp, đậu xanh, thịt heo làm lõi bánh, lấy lá dong bọc bên ngoài, Lang Liêu đã dâng lên vua cha bánh chưng, bánh giầy biểu tượng cho trời và đất. Nguyên liệu thân thuộc nhưng tạo nên món bánh độc đáo, giàu ý nghĩa, Lang Liêu khiến nhà vua rất vừa lòng. Nhờ đó, chàng được truyền lại ngôi báu.
Và từ đó về sau, bánh chưng, bánh giầy đã trở thành lễ vật không thể thiếu trong các nghi thức thờ cúng.
Khi xã hội ngày một hiện đại hóa, đôi nét truyền thống có dần bị mai một thì phong tục gói bánh chưng ngày Tết vẫn là nét cổ truyền trường tồn và sẽ được lưu giữ mãi về sau.
Những ý nghĩa đặc biệt từ phong tục gói bánh chưng ngày Tết
Trong tâm thức của người dân Việt Nam, phong tục gói bánh chưng ngày Tết không chỉ là tạo ra một món ăn gia đình sum họp mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh.
Giá trị lịch sử văn hóa của phong tục gói bánh chưng ngày Tết
Bánh chưng đối với miền Bắc, miền Trung hay bánh Tét đối với miền Nam là loại bánh không thể thiếu trong ngày Tết của mỗi gia đình.
Trong ẩm thực truyền thống Việt Nam, bánh chưng là loại bánh duy nhất được sử sách nhắc lại. Cụ thể, cuốn Lĩnh Nam chích quái (Chọn lựa những chuyện quái dị ở đất Lĩnh Nam) đã ghi chép lại sự tích “Bánh chưng, bánh giầy” từ thời vua Hùng thứ 6. Điều này minh chứng cho giá trị lịch sử của tấm bánh chưng ngày Tết.
Hương vị của đất trời và ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh
Bánh chưng và bánh giầy đại biểu cho triết lý Âm Dương trong văn hóa phương Đông và triết lý Vuông Tròn nói riêng của người Việt.
Đất nước ta nổi bật với nền văn minh lúa nước, phụ thuộc rất nhiều vào biến đổi của thiên nhiên mà trời đất là yếu tố quyết định. Vì vậy, dâng lễ bánh chưng xanh – hình vuông tượng trưng cho đất và bánh giầy trắng – hình tròn đại diện cho trời chính là để để tạ lễ. Nhờ ơn của đất trời bình yên, mưa thuận gió hòa mà mùa màng bội thu, đời sống của người dân được ấm no, hạnh phúc.
Ngoài ra, hai món bánh này còn mang hàm ý về công ơn sinh thành, tình cha mẹ luôn yêu thương và đùm bọc con cái nhờ hình ảnh lớp lá xanh bao bọc bên ngoài và lớp nhân bên trong ruột. Bên cạnh đó, chiếc bánh chưng xanh còn gợi đến niềm mơ ước an cư lạc nghiệp của con người. Nhân nhụy vàng, thịt mỡ chín… là những biểu tượng màu mỡ của lúa chín đồng quê, của đời sống chăn nuôi xóm làng an vui.
Tóm lại, phong tục gói bánh chưng ngày Tết vừa thể hiện nét văn hóa đặc trưng, vừa là tín ngưỡng tâm linh của dân tộc. Đó cũng là tinh hoa, dấu ấn ẩm thực của người Việt mỗi mùa xuân đến.
Chiếc bánh gói trọn yêu thương ngày đoàn tụ
Khi tiếng nhạc xuân vang lên rộn ràng khắp con phố, những người con xa quê lại nôn nao hoàn thành sớm công việc để về quê đoàn tụ. Bởi không khí quây quần bên gia đình, ôn lại những kỷ niệm cũ khi cùng gói bánh chưng là những điều mà bất kỳ ai cũng muốn.
Với nhiều thế hệ người Việt, phong tục gói bánh chưng ngày Tết mang lại niềm hân hoan, là khoảng trời của tuổi thơ không thể thay thế. Đó là những cùng rửa lá dong, cùng ngâm gạo, đãi đậu, cùng gói bánh. Đó là những lần nhóm bếp nấu bánh, thức đêm canh giờ để “nạp” nước vào nồi, chờ đợi thời khắc vớt bánh,….
Trong bảng lảng khói hương, phong tục gói bánh chưng ngày Tết tạo nên sợi dây gắn kết của quá khứ và hiện tại, của tổ tiên với con cháu. Hình ảnh bánh chưng hiện hữu trên bàn thờ tổ tiên là minh chứng cho sự bảo tồn văn hoá, cho đạo đức của người dân đất Việt đối với cội nguồn.
Tất cả những giá trị lịch sử văn hóa, ý nghĩa nhân sinh và ý nghĩa tinh thần to lớn ấy khiến phong tục gói bánh chưng ngày Tết trở thành hoạt động bất di bất dịch hàng ngàn năm nay.
Gói bánh chưng ngày Tết cần chuẩn bị những gì?
Để thực hiện phong tục gói bánh chưng ngày Tết, khâu chuẩn bị là khâu đầu tiên bạn cần đặt nhiều tâm huyết.
Cách chọn những nguyên liệu gói bánh chưng chuẩn vị cổ truyền
Để tạo nên những chiếc bánh chưng thơm dẻo và đậm đà nhất, bạn cần tinh tế lựa chọn và chuẩn bị những nguyên liệu sau:
- Lá dong: Bạn không nên chọn những lá dong quá già vì sẽ không tạo được mùi thơm cho bánh. Trong khi đó, những lá quá non sẽ bám dính chắc vào bánh gây khó khăn khi bóc vỏ. Do đó, những chiếc lá dong bánh tẻ được coi là “vừa vặn” để giúp bạn dễ dàng gói bánh hơn. Thông thường, cần 4 lá để hoàn thiện 1 chiếc bánh.
- Lạt buộc bánh: Như các cụ thường nói “lạt mềm buộc chặt”, loại lạt giang có độ dẻo, mềm, mỏng vừa đủ thường được dùng để buộc bánh. Tùy theo người gói mà một bánh cần từ 2 – 4 sợt lạt.
- Gạo nếp: Bạn nên lựa các loại nếp hạt chắc, mẩy, to đều và mới thu hoạch để cốt bánh được dẻo thơm. Loại gạo nếp thường được yêu thích sử dụng nhất vì chất lượng tuyệt hảo đó là nếp cái hoa vàng.
- Đỗ xanh: Những hạt đỗ mới thu hoạch, bên ngoài tròn mẩy, bên trong vàng bùi sẽ tạo nên hương vị hoàn hảo cho nhân bánh.
- Thịt heo: Bạn có thể lựa chọn thịt ba chỉ hoặc thịt vai sấn. Miếng thịt được cắt vừa phải, vừa có nạc, vừa có mỡ sẽ tạo nên đồ mềm, béo ngậy khi bánh chín.
Nguồn tham khảo:
Sticky Rice and the Vietnamese: A Study of Three Typical Delicacies. 𝘩𝘵𝘵𝘱𝘴://𝘫𝘰𝘶𝘳𝘯𝘢𝘭𝘴.𝘰𝘱𝘦𝘯𝘦𝘥𝘪𝘵𝘪𝘰𝘯.𝘰𝘳𝘨/𝘮𝘰𝘶𝘴𝘴𝘰𝘯𝘴/8854?𝘭𝘢𝘯𝘨=𝘦𝘯
Bánh chưng. 𝘩𝘵𝘵𝘱𝘴://𝘦𝘯.𝘸𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢.𝘰𝘳𝘨/𝘸𝘪𝘬𝘪/𝘉%𝘊3%𝘈1𝘯𝘩_𝘤𝘩%𝘊6%𝘉0𝘯𝘨
———–
𝐂Ô𝐍𝐆 𝐓𝐘 𝐓𝐍𝐇𝐇 𝐇Ạ𝐍𝐇 ĐỨ𝐂 𝐀𝐍𝐇
☎️ 𝐇𝐎𝐓𝐋𝐈𝐍𝐄: 0947 722 014
🌐 𝐓𝐫𝐚𝐧𝐠 𝐰𝐞𝐛: www.hanhducanh.com
📍 Đị𝐚 𝐜𝐡ỉ: Khu 113, Xã Như Quỳnh, Tỉnh Hưng Yên
🚀 𝐇Ạ𝐍𝐇 ĐỨ𝐂 𝐀𝐍𝐇 𝐋𝐎𝐆𝐈𝐒𝐓𝐈𝐂𝐒 – 𝘛𝘪ê𝘯 𝘱𝘩𝘰𝘯𝘨 𝘵𝘳𝘰𝘯𝘨 𝘴ứ 𝘮ệ𝘯𝘩 𝘱𝘩ụ𝘤 𝘷ụ !
———————
𝐅𝐚𝐧𝐩𝐚𝐠𝐞: 𝘊ô𝘯𝘨 𝘛𝘺 𝘛𝘕𝘏𝘏 𝘏ạ𝘯𝘩 Đứ𝘤 𝘈𝘯𝘩 💬
⚡ Nhanh tay liên hệ ngay để nhận ưu đãi! ⚡
#vậntải #vậnchuyểnhànghoá #dịchvụvậntải #vậntảihạnhđứcanh #hanhducanh #hanhducanhlogistics
Đội ngũ lái xe và nhân viên bốc xếp rất nhiệt tình, thân thiện và chuyên nghiệp.
Nhân viên tư vấn của Hạnh Đức Anh nắm rất rõ về nghiệp vụ, giải đáp thắc mắc nhanh
Dịch vụ cũng như đội ngũ hỗ trợ rất tốt